Resmî veriler, Türkiye’de tarım sektöründeki 4,5 milyonu aşan iş gücünün yarısına yakınının kadınlardan oluştuğunu gösteriyor. Ancak kadınların üretimdeki varlığı, ekonomik karşılık açısından aynı ölçüde görünür değil. TÜİK’in 2025 verilerine göre, ücretsiz aile işçilerinin yüzde 74’ünü, sayısı yaklaşık 1,5 milyon’u bulan kadınlar oluşturuyor. Bu tablo, kadın emeğinin ekonomik olarak güçlenmesi ve fırsat eşitliği ihtiyacını ortaya koyuyor.
Yerli tarıma yıllık yaklaşık 150 bin tonluk zirai üretim hacmiyle katkı sağlayan SuperFresh, kadınların emeğinin karşılık bulmasını ve potansiyellerini ortaya koyabilmelerini desteklemeyi sorumluluklarından biri olarak gördü. Bu anlayışla kadınların ekonomik ve sosyal açıdan güçlenmesini, üretimde daha güçlü yer edinmesini ve tarımda fırsat eşitliğini desteklemek amacıyla Tarımın Kadın Yıldızları Projesi’ni hayata geçirdi.
Üretimin her aşamasında kadınların yanında
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın desteğiyle 2022’de başlatılan proje; ürün alım garantisi, finansal destek, tohum ve gübre desteği, 7/24 ziraat mühendisi danışmanlığı, eğitimler ve dayanışma ağıyla kadın çiftçilerin üretim yolculuğunu destekliyor, kadınlara üretimlerini planlamaları ve sürdürmeleri için somut araçlar sunuyor.
Finansal okuryazarlık, girişimcilik, sürdürülebilir tarım ve yapay zekâ eğitimleri, kadın çiftçilerin değişen koşullara uyum sağlamalarına ve daha bilinçli karar almalarına yardımcı oluyor. İletişim ve dayanışma ağları ise bilgiye erişimi ve deneyim paylaşımını yıl boyunca güçlendiriyor.
Kadın emeğini görünür kılan sürdürülebilir bir model
Beşinci yılında proje; eğitim, topluluk, görünürlük ve ekonomik güçlenmeyi bir araya getiren bütüncül bir yapıya ulaştı. 2025’te hayata geçirilen “Ege’den Hasat” bezelyesi, kadın emeğinin tarladan raflara uzanan somut çıktılarından biri oldu. Michelin tavsiyeli bir restoranın menüsüne giren ürün, kadın emeğinin görünürlüğünü de artırdı.
Projenin kadınların güçlenmesi, sosyal fayda ve sürdürülebilirlik alanlarında ulusal ve uluslararası platformlarda 30 kez ödüllendirilmesi, fırsat eşitliğini somut etkiye dönüştüren yaklaşımının karşılık bulduğunu gösteriyor.
Rakamlarla tarımın kadın yıldızları
2022’den bu yana… 5 bin 500’ün üzerinde kadın çiftçiye eğitimler ve buluşmalar aracılığıyla ulaşıldı. 30 bin tonun üzerinde tarımsal ham madde kadın çiftçilerden satın alındı.
Ürün alımlarıyla kadınlara 280 milyon TL ekonomik değer sağlandı. SuperFresh’in sözleşmeli üretici ağı içindeki kadın çiftçi oranı %5’ten %30’a yükseldi.
Tarımın kadın yıldızları ile sunulan destekler
Ürün alım garantisi
Dayanışma ve iletişim ağı
7/24 ziraat mühendisi desteği
Finansal destek Tohum ve gübre desteği
Yaşadıkları dönüşümü Tarımın Kadın Yıldızlarından dinleyelim
Projede yer alan kadın çiftçilerin kendi sözleri, Tarımın Kadın Yıldızları’nın sahada yarattığı dönüşümün ekonomik güçlenmenin ötesinde öz güven, planlama ve geleceğe dair umut da ürettiğini gösteriyor:
SEBAHAT ÇOBAN: Eskiden tarlada işçiydim, şimdi kendi işimin sahibiyim. Bu proje bana ekonomik gücün yanında öz güven de kazandırdı.
BAŞAK SÜLEYMANOĞLU: Aldığımız eğitimler öz güvenimi arttırdı, herkesle daha rahat iletişim kurabildiğimi fark ettim. Merak ettiklerimi zirai ekiplere sorabiliyorum. Artık üretim bizler için eskisine göre daha verimli, daha az gübre ile daha verimli hasat yapabiliyoruz.
ELMAS ÖNER: Çok çalışıyoruz, çok yoruluyoruz ama sözleşmeli tarım sayesinde alacağım parayı biliyorum, mahsulümün boşa gitmeyeceğinden eminim, plan yapabiliyorum.
RAZIYE AKGÜL: Eğitimler, toprağa bakışımı değiştirdi. Artık ürünümün kalitesini biliyorum, daha planlı çalışabiliyorum. Ürün için endişelenmiyorum, teknolojiyle takip edebiliyorum.
Tarımın kadın yıldızları’nın 5 yıllık yolculuğu
2022: Üretimde güvence
Ürün alım garantisi, finansman desteği ve 7/24 ziraat mühendisliği danışmanlığıyla projenin temelleri atıldı.
2023: Ulusal ve globalde görünürlük
Dünya Kadın Çiftçi Günü kapsamında TV dahil olmak üzere iletişim çalışmaları ve yeni paydaşlarla proje daha geniş kitlelere ulaştı. Birleşmiş Milletler (UN) Ekonomik ve Sosyal Konseyi çatısı altındaki CSW (Kadının Statüsü Komisyonu) ev sahipliğinde düzenlenen bir panelde proje örnek vaka olarak sunuldu.
2024: Yeni yetkinliklerle güçlenen topluluk
Tarımın Kadın Yıldızlarını sadece tarım alanında değil hayatın her alanında desteklemek amacıyla finansal okuryazarlık, girişimcilik, ekoloji ve yapay zekâ eğitimleriyle proje kapsamı genişledi. WhatsApp ve Instagram topluluklarıyla kadın çiftçilerin dayanışması güçlendi.
2025: Tarladan raflara: Ege’den hasat
SuperFresh “Ege’den Hasat” bezelye ürünü ve staj programıyla yeni adımlar atıldı. Kadın çiftçilerin emeğiyle üretilen bezelye, Michelin tavsiyeli bir restoranın menüsüne girerek projenin somut çıktılarından biri oldu.
2026: Eğitimlerle sürekli gelişim
Çiftçilik eğitimleri ile söyleşiler devam etti. Yaklaşık 2 bin kadının yer aldığı WhatsApp topluluğu ile TABİT iş birliğindeki eğitimler, bilgi paylaşımını ve uzmanlara erişimi destekledi.
Holding Gıda Grubu Başkanı ve Besler CEO’su Mert Altınkılınç Yıldız: Kadın çiftçilerin güçlenmesini tarımın geleceğine yapılan yatırım olarak görüyoruz
“Besler olarak tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini, birlikte çalıştığımız üreticilerle kurduğumuz uzun vadeli iş birliğiyle destekliyoruz. Yıldız Holding’in fırsat eşitliği ve kapsayıcılık yaklaşımı ve Yıldız Holding Kadın Platformu’nun çalışmaları doğrultusunda, SuperFresh markamızla 2022 yılında başlattığımız Tarımın Kadın Yıldızları projesi bu anlayışın somut örneklerinden biri. Sözleşmeli üretim ve alım garantisinin yanı sıra finansman, eğitim ve ziraat mühendisliği desteği sunarak kadın çiftçilerin üretimlerini planlamalarına, bilgi ve yetkinliklerini geliştirmelerine katkı sağlıyoruz.
Projenin başlangıcında yüzde 5 olan sözleşmeli kadın üretici oranımızın yüzde 30’a ulaşmasından memnuniyet duyuyoruz. Kadın çiftçilerin güçlenmesini tarımın geleceğine yapılan yatırım olarak görüyor, projemizi onların ihtiyaçları ve deneyimleri doğrultusunda geliştirmeyi sürdürüyoruz. 15 Ekim Dünya Kadın Çiftçiler Günü vesilesiyle bilgisi, deneyimi ve üretimiyle tarıma değer katan tüm kadın çiftçilere teşekkür ediyorum.”
Pazarlama ve Sürdürülebilirlikten Sorumlu Başkan Yardımcısı Gülizar Doğan Besler: Kadın çiftçilerin deneyimleri projemizin gelişimine yön veriyor
Tarımın Kadın Yıldızları’nı kadın çiftçileri dinleyerek, ihtiyaçlarını anlayarak ve onlarla birlikte öğrenerek geliştiriyoruz. TABİT iş birliğiyle sunduğumuz eğitimler ve yıl boyunca devam eden bilgi paylaşımıyla kadınların öğrendiklerini üretim süreçlerine taşımalarını destekliyoruz. Finansal okuryazarlıktan sürdürülebilir tarım uygulamalarına uzanan eğitimlerimizi sahadan gelen geri bildirimlerle şekillendiriyoruz.
Ipsos Türkiye ile gerçekleştirdiğimiz sosyal etki araştırmaları, programa katılan kadınların üretimlerini daha planlı yürüttüklerini, bilgiye erişim ve deneyim paylaşımından fayda sağladıklarını ortaya koyuyor. Kadın çiftçilerin yetiştirdiği ürünleri SuperFresh ‘Ege’den Hasat’ bezelyemizle tüketicilerle buluşturmak da bu yolculuğun özel adımlarından biri oldu. Önümüzdeki dönemde eğitimlerimizi ve kadın üreticiler arasındaki dayanışmayı güçlendirerek projemizin sağladığı faydayı geliştirmeye devam edeceğiz.”
